1 yıldır Türkiye Yeşilay Cemiyetinde YK üyesiyim. Özellikle uluslararası faaliyetlerini takip etmeye çalışıyorum. Bu sebeple Brezilya’da Alkol ve Madde Bağımlılığı ve önlenmesi için kurulan bir dernek olan ABEAD derneğinin Yıllık Uluslararası Kongresine Yeşilay ve Uluslararası Yeşilaylar federasyonunun faaliyetlerini paylaşmak üzere katıldım.
Yolculuk kolay değildi diyeceğim ama insanlığın tarihine bakıldığında dünyanın öteki ucu diyebileceğimiz Güney Yarımküredeki bir ülkeye 13 saatte de olsa varmak aslında muazzam bir şey. Rio de Janeiro şehrindeki toplantıya varmak için önce THY ile İstanbul’dan Sau Paulo şehrine, oradan da yerel bir havayolu olan Latam havayolları ile Rio’ya uçtum. Sau Paulo İstanbul gibi bir şehir 20 milyon nüfusu var. Latin Amerika’nın kavşak noktası gibi. THY de bölgedeki birkaç ülkeye uçarken önce Sau Paulo’ya oradan diğer yerlere geçiyor. Sau Paulo Aziz Pavlus’tan geliyor. İsim babası bizim Tarsuslu Pavlus yani. Hristiyanlığı yok etmeye yemin etmişken sonradan Hristiyan olan ve Hristiyan misyonerliğinin önderlerinden olan biri. Misyonerlik için önemli bir figür o yüzden.
Rio ise tam ismiyle São Sebastião do Rio de Janeiro, yani Aziz Sabastiyanın (Bizde de tatlı ismi san sabestiyan) Ocak ırmağı. Bir iddiaya göre Portekizli sömürgeciler 1 Ocak 1502’de bölgeye gelmişler. O yüzden bu ismi almış. Burası da 15 milyonluk bir şehir. Uzun yıllar ülkenin Başkentliğini yapmış. Ancak 1960’ta yeni Başkent olarak Braziyla inşa edilince, Başkent oraya taşınmış. Tropikal iklimi var. Güney yarım küre o yüzden onlar şimdi ilkbaharı yaşıyor. Kışın en düşük 10- 15 dereceleri görüyorlarmış.
Latam havayolu şirketi de ilginç bir şirket bu arada Şili asıllı, bölgenin önemli bir havayolu. Bölgesel çok ortaklı çalışıyor. Bölgesel ortaklıklar bana hep ilginç gelmiştir.
Şehrin 2 ayrı yüzü var. Zenginlere hitap eden turistik bölgesi ve toplumun büyük çoğunluğunu oluşturan favela deniler, varoşlar diyebileceğimiz, şehrin çoğunu kaplayan bölgeler. Latin Amerika’nın birçoğunda olduğu gibi uyuşturucu ve alkol çok yaygın. En turistik bölgelerde bile sokakta yatan çok sayıda insan var. Bu insanların güvenlik tehdidi oluşturmadığını söylüyorlar ama zaten favelalar Brezilyalıların bile gitmeye çekindiği yerler. Metro göreceli olarak güvenli, otobüslerde ise çok sayıda gasp olayının yaşandığını söylüyorlar. Şehir, sokaklar çok da güzel kokmuyordu.
Brezilya yüzölçümü itibariyle Türkiye’nin yaklaşık 11 katı, nüfusu 200 Milyonun üzerinde. Dünya’nın en büyük ekonomileri arasında. Hizmet sektörü, maden, tarım önemli sektörler. Ülke tam kozmopolit bir ülke. 500 yıldır orada olan sömürgecilerin çocukları, Afrika’dan gelen köleler, son 200 yılda göç eden Araplar ve diğer milletler hep beraber yaşıyor. İklimin de etkisiyle sıcak insanlar. Portekizce’ye çok bağlılar. İngilizce bilmiyorlar. Bizdeki durum kıyaslayınca çok iyi (!) Yabancılar için zor bir memleket. Meyveleri çok ve güzel. Benim Latin Amerika’da sevdiğim şeylerden biri de süt reçeli. Süt ve şekerle yapılıyor.
Toplantıya katılanların çoğu bu alanda çalışan psikologlar, psikiyatristlerden oluşmaktaydı. İlaç tedavileri, psikoterapiler, farklı yaklaşımlar sunuldu. Tabi çok azı İngilizce olduğu için çeviri ile anlamaya, takip etmeye çalıştım.
Yeşilay ile kıyaslandığında bağımlılık alanında 3 önemli işi aynı anda 5 farklı bağımlılık türü için yapan yok. Sadece alkol ya da madde veya davranışsal (kumar gibi) çalışanlar var. Ya sadece tedaviyle ya da önleme faaliyetleriyle çalışanlar var. Burada Yeşilay’ın farkı alkol, tütün, uyuşturucu gibi madde bağımlılıkları ile kumar ve teknoloji gibi davranışsal bağımlılıklar olmak üzere 5 farklı bağımlılık türünde bütüncül çalışıyoruz. 3 önemli işten kastım da önleme için spor organizasyonları, okullarda eğitimler ve faaliyetler gibi özellikle gençleri hedefleyen işler, bir diğeri olarak tedavi, rehabilitasyon çalışmaları. Türkiye’nin her yerinde (105 tane) bilgi gizliliğine çok dikkat ederek ayaktan insanların kendileri ya da yakınları için gelip destek alabildikleri YEDAM’lar ve 3 tane yataklı hizmet verdiğimiz Rehabilitasyon merkezleri. Yeşilay olarak bu hizmeti ücretsiz veriyoruz. Devletimizin desteği ile bu milletin hizmetindeyiz. Sonuncu başlıkta, savunuculuk faaliyetleri. Dünyadaki gelişmeleri takip ediyoruz. Mecliste, medyada ve birçok mecrada insanımızı korumak üzere açık veya kapalı savunuculuk faaliyetleri yönetiyoruz.
Kıymetli dostlar sizleri de olduğunuz yerdeki Yeşilay faaliyetlerine katılmaya bekleriz. İnsanımızı korurken çok desteğe ihtiyacımız var. Bağımlılıklar da başka bir tür işgal aracı. İnsanımızı işgal ediyorlar. Olur da özellikle sigara konusunda destek isterseniz 115 numaralı telefon hattımız üzerinden destek alıp, Yedam’ları ziyaret edebilirsiniz.
